محمد على مجاهدى
219
كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )
ديوان اشعار عاشق اصفهانى بارها به چاپ رسيده و حاوى دوازده هزار بيت است . وى در انواع قالبهاى شعرى خصوصا غزل توانا بوده و كلام او از شور و حال خاصى برخوردار مىباشد . اشعار آيينى او با تازگى و خرمى همراه است . « 1 » سبك شعرى عاشق اصفهانى از شيوهء متقدمين پيروى مىكند . در غزل و رباعى و تركيببند از سبك عراقى و در قصيده از آميزهاى از سبك خراسانى و سبك عراقى سود جسته است . كلامش ساده ، روان و در عين حال پرشور مىباشد و خالى از پيچيدگى است . دامنهء تأثير آثار عاشورايى تركيببند عاشورايى وى در شمار آثار موفق منظوم عاشورايى در زبان فارسى است و چون عاشق اصفهانى از پيشگامان نهضت بازگشت ادبى مىباشد و در احياى سبك كلامى متقدمين سهم به سزايى داشته ، اين رثاى عاشورايى او از ديرباز نظر اديبان سخنسنج را به خود جلب كرده و به خاطر بافت محكم ساختارى و غناى محتوايى نسبتا قابل قبولى كه دارد ، نمىتوان در اثرگذارى آن بر روى شاعران آيينى پس از او ترديد كرد . برگزيدهء آثار عاشورايى تركيببند عاشورايى عاشق اصفهانى داراى دوازده بند است و هر بند آن با احتساب بيت رابط در 9 بيت سامان يافته است . قرائت او از مكتب عاشورا ، قرائت ماتمى و عاطفى است كه در تركيببند عاشورايى او به تصوير كشيده شده است : دوازده بند امروز ، روز تعزيهء آل مصطفىست * امروز ، روز ماتم سلطان كربلاست روزى است اين كه نخل فتوت ز پا فتاد * روزى است اين كه شور قيامت به پاى خاست
--> ( 1 ) . دويست سخنور ، ص 229 و 230 . براى تحقيق بيشتر پيرامون شرح احوال و آثار او مىتوان به اين منابع مراجعه كرد : آتشكدهء آذر ، نگارستان دارا ، سفينة المحمود ، تذكرهء اختر ، تذكرهء مجمع الفصحاء ج 5 ، مواد التواريخ ، قاموس الاعلام ، تاريخ ادبيات براون ج 4 ، ريحانة الادب ج 3 ، فرهنگ سخنوران و مقدمهء ديوان وى .